Oskładkowanie umów zlecenia zmniejszy zyski wykonawców. To ostatnie dni, żeby temu zapobiec.

Od dnia 1 stycznia 2016 roku zmieniły się zasady naliczania składek na ubezpieczenia społeczne od zawartych umów zlecenia. Zaskoczenia być nie powinno, gdyż mówiło się o tym już od 23 października 2014 roku. Nowe zasady doczekały się licznych opracowań prezentujących ich zakres, jak również wynikające z nich obowiązki i przewidywane skutki. Właśnie tych ostatnich dotyczyć będzie nasz artykuł.

Jedną z konsekwencji wprowadzenia nowych zasad oskładkowania będzie wzrost kosztów prowadzonej działalności gospodarczej. O tym, jak bardzo będzie on odczuwalny, zadecyduje specyfika każdego przedsiębiorstwa. Z całą pewnością wiele z nich czeka obniżenie rentowności realizowanych już umów, zawartych w oparciu o kalkulację kosztów nieuwzględniającą kwot wynikających z obowiązku odprowadzania nowych składek. Starty te, o ile wynikają z umów o zamówienia publiczne, mogą być częściowo minimalizowane, o czym poniżej.

Oskładkowanie umów zlecenia podstawą renegocjacji udzielonego zamówienia publicznego

Każdy, kto miał okazję zetknąć się w praktyce z zamówieniami publicznymi, doskonale wie, jak specyficzny i rygorystyczny mają one charakter. Przejawia się on m.in. w samej konstrukcji umowy o zamówienie publiczne, a w tym – w ograniczeniach dotyczących możliwości jej aneksowania. Zamawiający, przygotowując dokumentację przetargową, często nie przykładają szczególnej uwagi do problemów, jakie wyniknąć mogą na etapie realizacji zamówienia. Niewłaściwie określając zasady i warunki zmiany umowy, nieodwracalnie tracą oni możliwość jej dostosowania do rzeczywistej sytuacji, potrzeb i okoliczności, jakie zaistnieć mogą niezależnie od stron. Konsekwencje z tym związane dotknąć mogą każdej ze stron umowy.

Do okoliczności, o których mowa powyżej, zaliczają się, m,in.: zmiany stawek podatku VAT, kwoty wynagrodzenia minimalnego, a także zmiany zasad naliczania i wysokości składek na ubezpieczenia społeczne (w tym także oskładkowanie umów zlecenia). Związane z nimi ryzyko, nieuzasadnionego pogorszenia sytuacji jednej ze stron umowy, ograniczyła nowelizacja prawa zamówień publicznych z 19 października 2014 roku. Wprowadzony wówczas mechanizm daje możliwość zmiany wysokości wynagrodzenia należnego wykonawcy, został on jednak zróżnicowany, w zależności od dnia zawarcia umowy. I tak:

  • do zamówień publicznych udzielonych po 19 października 2014 roku, stosuje się – wprowadzony nowelizacją – art. 142 ust. 5 Prawa zamówień publicznych – dalej pzp;
  • do zamówień publicznych udzielonych przez dniem 19 października 2014 roku, stosuje się art. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 roku o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych (Dz.U.2014.1232) – dalej ustawa o zmianie pzp; dodatkowo – w odniesieniu do wprowadzonego oskładkowania umów zlecenia – art. 5 ustawy z dnia 23 października 2014 roku o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2014.1831);
Zmiana wysokości wynagrodzenia – umowy zawarte po dniu 19 października 2014 roku

Zgodnie z art. 142 ust. 5 pzp, począwszy od dnia jego wejścia życia, tj. od dnia 19 października 2014 roku, obligatoryjnym elementem każdej umowy w sprawie zamówienia publicznego, zawartej na okres dłuższy niż 12 miesięcy, mają być zasady zmiany wysokości wynagrodzenia należnego wykonawcy. Znajduje on zastosowanie wyłącznie w przypadkach, w których dojdzie do wzrostu kosztów wykonania zamówienia w związku ze zmianą:

  1. zasad oskładkowania lub wysokości składek ZUS na ubezpieczenia społeczne,
  2. stawek podatku VAT,
  3. wysokości płacy minimalnej;


Odnoszą to do wprowadzonego oskładkowania umów zlecenia, stosunkowo jasna jest więc sytuacja tych wykonawców, którzy zawarli swe umowy po dniu 19 października 2014 roku. Jeżeli są oni w stanie wykazać, że oskładkowanie zleceń spowodowało wzrost kosztów wykonania zamówienia, to tym samym wykażą, że spełniają przesłanki, o których mowa w art. 142 ust. 5 pzp; mogą zatem domagać się zmiany wysokości wynagrodzenia, zgodnie z trybem wynikającym z zawartej umowy.

Wykonawcy, którzy znaleźli się w opisanej wyżej sytuacji, powinni więc jak najszybciej przeanalizować warunki swoich umów i zastosować się do przewidzianych tam procedur. Przede wszystkim powinni oni zwrócić uwagę na ewentualne, zakreślone tam, terminy, gdyż ich naruszenie skutkować może utratą uprawnienia do zmiany wysokości wynagrodzenia.

Zmiana wysokości wynagrodzenia – umowy zawarte przed dniem 19 października 2014 roku

Art. 142 ust. 5 pzp wprowadzony został z dniem 19 października 2014 roku, a tym samym stosuje się go wyłącznie do umów zawartych tego właśnie dnia lub później. Jak więc bronić się mogą wykonawcy, którym zamówień udzielono przed tą datą? Zawarte przez nich umowy nie musiały zawierać przecież zasad zmiany wynagrodzenia.

Powyższy problem rozwiązuje art. 4 ustawy o zmianie pzp Na jego podstawie wykonawcy, którzy zawarli umowy przed wprowadzeniem art. 142 ust. 5 pzp, zyskują uprawnienie do renegocjowania warunków tychże umów, o ile były one zawarte na okres dłuższy niż 12 miesięcy. Możliwość ta istnieje w przypadkach, w których:

  • dojdzie do zmiany zasad oskładkowania lub wysokości składek na ubezpieczenia społeczne, zmiany stawek VAT lub wysokości płacy minimalnej,oraz
  • skutkiem wystąpienia takiej zmiany będzie wzrost kosztów wykonania zamówienia;


Jak widać, co do zasady, ww. przesłanki zmiany wynagrodzenia są tożsame z zawartymi w nowym art. 142 ust. 5 pzp. Inny jest jednak rezultat ich wystąpienia. Jak wskazaliśmy powyżej, art. 4 ustawy zmieniającej pzp, jest podstawą do renegocjowania wysokości wynagrodzenia, jednak wyłącznie pod warunkiem wystąpienia przez wykonawcę ze stosownym wnioskiem, na złożenie którego ma on ściśle określony termin. Termin ten liczony jest od dnia opublikowania przepisów, których skutkiem ma być zmiana w „składkach ZUS”, stawkach VAT lub wysokości płacy minimalnej, a upływa 30-go dnia od wejścia w życie tychże przepisów. Niezłożenie wniosku lub złożenie go po terminie oznacza utratę możliwości renegocjowania umowy.


Przepisy, wprowadzające z dniem 1 stycznia 2016 roku oskładkowania umów zlecenia, dają wykonawcom dodatkową opcję. Ma ona charakter uzupełniający względem uprawnieninia wynikającego z art. 4 ustawy zmieniającej pzp, tj. renegocjowania wysokości wynagrodzenia po złożeniu wniosku. Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 23 października 2014 roku o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2014.1831):

Niezawarcie w terminie jednego miesiąca od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy pzp, porozumienia w sprawie odpowiedniej zmiany wynagrodzenia umowy o zamówienia publiczne, w związku z wejściem w życie art. 1 pkt 3 lit. a i b, uprawnia strony do rozwiązania umowy z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, ze skutkiem nie wcześniejszym niż na dzień 31 grudnia 2015 r.

Upraszczając i zachowując kolejność zdarzeń – jeżeli wskutek oskładkowania z dniem 1 stycznia 2016 roku umów zlecenia wzrosną koszty wykonania zamówienia udzielonego przed dniem 19 października 2014 roku, a
wykonawca złoży lub złożył w terminie do 31 stycznia 2016 roku wniosek o zmianę wysokości wynagrodzenia, zaś następnie
w terminie 30 dni od złożenia takiego wniosku, nie dojdzie pomiędzy stronami umowy do zawarcia porozumienia zmieniającego wysokość wynagrodzenia uwzględniającego wzrost kosztów wykonawcy, to wówczas
wykonawcy przysługiwać będzie uprawnienie do wypowiedzenia umowy o zamówienie publiczne, z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia, lecz ze skutkiem nie wcześniejszym niż 31 grudnia 2015 roku.

Formularz Kontaktowy

No Comments

Leave Comment

Please enter a message.
Please enter a valid e-mail address.